Rohloff of Pinion: de verschillen op een rij

Rohloff of Pinion: wat zijn de verschillen?

Wie op zoek is naar een fiets zonder derailleur, komt vroeg of laat twee namen tegen: Rohloff en Pinion. Beide in Duitsland geproduceerde systemen bieden een compleet gesloten, nagenoeg onderhoudsvrije aandrijving zonder kwetsbare ketting of derailleur, ideaal voor een reisfiets, gravelbike of e-bike die jarenlang mee moet in weer en wind.

Maar de twee systemen verschillen behoorlijk van elkaar. In dit artikel zetten we de belangrijkste verschillen op een rij: overbrengingsbereik, rendement, gewicht, geluid, prijs en gebruiksgemak.

Rohloff naaf op een Jongerius TravL fiets

Wat is het verschil tussen Rohloff en Pinion?

De Rohloff Speedhub is een versnellingsnaaf: alle 14 versnellingen zitten verwerkt in de achternaaf van het wiel. Pinion is een tandwielkast (ook wel tretlagerschakeling of gearbox genoemd) die op de plek van het traditionele trapas zit, tussen de pedalen in.

In deze vergelijking zijn we uitgegaan van de Pinion P1.18 variant met 18 versnellingen omdat deze het meeste concurreert met de Rohloff naaf. Pinion heeft ook een C1.12 variant met 12 versnellingen maar dan zijn de stappen tussen de versnellingen onderling een stuk groter en het totale bereik iets kleiner.

Beide systemen werken volledig gesloten in een oliebad, hebben geen kwetsbare derailleur, zijn te combineren met een Gates beltdrive en vragen nauwelijks onderhoud.

Overbrengings bereik en versnellings stappen

Een van de grootste verschillen zit in het bereik van de versnellingen. De Rohloff Speedhub heeft 14 versnellingen met een overbrengingsbereik van ongeveer 526%.

De 18-versnellingen Pinion P-Line gaat verder, tot zo’n 636% het breedste bereik van alle fietsaandrijvingen die op dit moment verkrijgbaar zijn. In de praktijk betekent dit dat je met een Pinion nóg net iets harder kunt doortrappen in de hoogste versnelling, en nóg net iets lichter de berg op kunt in de laagste.

Ook de grootte van de sprongen tussen versnellingen verschilt. Bij de Pinion P1.18 zijn de stappen gelijkmatiger en kleiner dan bij de Rohloff, bij de Rohloff zijn de stappen onderling 13,5% en bij Pinion is dit 11,5%. Dit betekent dat je cadans minder schommelt bij het schakelen. Voor wie gevoelig is voor een constante trapfrequentie, is dat een prettig verschil.

De Rohloff 14 versnellingsnaaf shifter

Bereik van Rohloff, Pinion of een Derailleur

Pinion Gearbox op een Jongerius TravL fiets

Rendement: welke schakeling is efficiënter?

Rendement: hoeveel van je trapkracht daadwerkelijk bij het achterwiel terechtkomt is uitgebreid getest door het Duitse vakblad Fahrradzukunft. Uit die metingen blijkt dat de Rohloff Speedhub gemiddeld rond de 94,5% rendement haalt, terwijl de Pinion P1.18 op ongeveer 90,5% uitkomt. Het verschil wordt vooral veroorzaakt doordat de ketting of riem bij de Pinion zo’n 50% sneller draait dan bij de Rohloff, wat extra wrijvingsverlies met zich meebrengt, en doordat de gearbox relatief veel stationaire verliezen kent, vooral in de hogere versnellingen.

Wat betekent dit voor de snelheid onderweg? Op basis van deze rendementscijfers is berekend dat het verschil tussen beide systemen op een vlakke rit van 100 km neerkomt op een paar minuten extra reistijd voor de Pinion-rijder.

Op een heuvelachtig parcours loopt dat verschil iets verder op, maar blijft het in de praktijk beperkt tot enkele procenten. Voor de gemiddelde reisfietser weegt dit verschil in de praktijk minder zwaar dan bijvoorbeeld de keuze van banden of bepakking.

Hoe verhoudt Rohloff of Pinion zich tot een derailleur qua efficiëntie?

De rendementscijfers hierboven zeggen iets over Rohloff en Pinion onderling, maar hoe verhouden beide systemen zich tot een klassieke kettingschakeling met derailleur? Velonews heeft dit in het laboratorium gemeten voor zowel 1X- als 2X-derailleursystemen. Let wel: dit onderzoek gebruikte een ander testprotocol dan de metingen van Fahrradzukunft met een hogere trapfrequentie, hoger vermogen en andere meetapparatuur waardoor de uitkomsten niet één-op-één naast elkaar te leggen zijn. Wel geven ze een goede indicatie of gesloten aandrijfsystemen sterk onderdoen voor een derailleur.

Uit die metingen kwam een Shimano Ultegra 2X-aandrijving naar voren met een gemiddelde efficiëntie van 96,2%, terwijl een SRAM Force 1X-systeem op 95,1% uitkwam. Leg je dat naast de eerder genoemde cijfers, dan blijkt de Rohloff-naaf met zijn 94,5% maar 1 à 2 procentpunt onder een derailleursysteem te zitten, een verwaarloosbaar verschil in de praktijk. Voor de Pinion gearbox die rond de 90,5% rendement scoort, loopt dat verschil op tot ongeveer 5 à 6 procentpunt ten opzichte van een derailleur. Dat is meer, maar zoals we hierboven al zagen, vertaalt zelfs dat verschil zich in de praktijk maar in een paar minuten per 100 km, een prijs die de meeste toerfietsers graag betalen voor een systeem waarbij je nooit meer een ketting hoeft te smeren of kans op een krom derailleur hebt.

Tevens is hierbij geen rekening gehouden dat een verroeste of versleten ketting juist weer minder efficiënt is terwijl een fiets met een riemaandrijving altijd de zelfde efficiëntie heeft.

Hoe groot is het snelheidsverschil tussen Rohloff en Pinion in de praktijk écht?

Rondom het rendementsverschil tussen Rohloff en Pinion doen nogal wat overdreven verhalen de ronde. De cijfers vertellen een genuanceerder verhaal. Op een identieke fiets, gereden op een vlakke ondergrond met hetzelfde vermogen, is de Pinion P1.18 gearbox slechts ongeveer 0,5 km/h langzamer dan diezelfde fiets met een Rohloff Speedhub. Over een afstand van 100 km loopt dit op tot zo’n 3 tot 4 minuten extra reistijd, nauwelijks merkbaar op een dagtocht.

Ter vergelijking: de keuze van je banden heeft een veel groter effect op je snelheid dan de keuze tussen Rohloff en Pinion. Uit dezelfde testreeks blijkt dat het verschil tussen een snel rollende (Schwalbe Marathon Almotion) en een langzaam rollende toerband op een vlak parcours van 100 km kan oplopen naar 12 tot 17 minuten extra reistijd, vier tot vijf keer zoveel als het verschil tussen de twee versnellingssystemen.

Wie dus echt tijdswinst wil boeken, kijkt beter eerst kritisch naar zijn bandenkeuze en de opbouw van fietstassen (deze vangen ook veel wind) dan naar de keuze tussen Rohloff versus Pinion.

Productie van een Rohloff naaf in Duitsland

Gewicht en gewichtsverdeling

De Rohloff naaf is doorgaans ongeveer een kilo lichter dan een Pinion gearbox, wanneer je zowel de gearbox zelf als het extra frame materiaal meerekent dat nodig is om de Pinion gearbox te huisvesten. Voor toerfietsers die vooral op absoluut gewicht letten, is dit een reëel voordeel van de Rohloff.

Minstens zo belangrijk is echter waar dat gewicht zich bevindt. Doordat de Rohloff-naaf in het achterwiel zit, verschuift het zwaartepunt van de fiets naar achteren, wat bij stevig beladen bagage of technisch terrein iets minder neutraal stuurgedrag kan geven.

De Pinion gearbox zit juist centraal, laag in het frame dicht bij het zwaartepunt van de fiets. Reviewers van mountainbike-gerichte gearboxfietsen wijzen dit dan ook aan als een van de belangrijkste voordelen van Pinion ten opzichte van Rohloff: een neutraler, voorspelbaarder rijgedrag, vooral merkbaar op oneffen ondergrond.

De Pinion P1.18 shifter

Geluid en schakelgevoel

De Rohloff Speedhub staat erom bekend in bepaalde versnellingen (met name versnelling 7 en lager) een licht zoemend of malend geluid te maken.

De Pinion gearbox is over het algemeen stiller, al is ook deze niet volledig geruisloos. Wat het schakelen betreft: de draaigreep van de Pinion voelt lichter en gelijkmatiger aan over het hele bereik, terwijl de weerstand bij de Rohloff per sectie van de naaf kan verschillen.

Prijs en onderhoud

Een fiets met Pinion gearbox is doorgaans zo’n €700 tot €1.000 duurder dan een vergelijkbaar model met Rohloff naaf.

Daar staat tegenover dat Pinion een langere olieverversingsinterval hanteert (elke 10.000 km, tegenover 5.000 km bij Rohloff) en een langere fabrieksgarantie biedt (vijf jaar tegenover twee jaar bij Rohloff).

Beide systemen zijn met een eenvoudige oliewissel zelf te onderhouden en vragen geen gespecialiseerde fietsenmaker voor regulier onderhoud.

Betrouwbaarheid in de praktijk

Beide systemen hebben inmiddels een indrukwekkend trackrecord opgebouwd bij langeafstandsfietsers. Rohloff documenteert exemplaren van de Speedhub die de 300.000 kilometer zijn gepasseerd, en het merk geldt binnen de bikepacking-wereld al jaren als het advies bij uitstek voor wie zonder zorgen de wereld rond wil fietsen.

Pinion-gearboxen worden door de fabrikant eveneens neergezet als vrijwel onderhoudsvrij tot ver over de 100.000 kilometer, al is deze claim afkomstig van de fabrikant zelf en dus met iets meer voorzichtigheid te lezen dan de onafhankelijk gedocumenteerde Rohloff cijfers.

In de praktijk melden langeafstandstesters van beide systemen weinig noemenswaardige problemen.

Voor welk type fiets kies je wat?

Reis- en toerfiets: beide systemen zijn hier uitstekend geschikt. Kies je voor het lichtste gewicht en het hoogste rendement, dan is Rohloff favoriet. Wil je een breder overbrengingsbereik en makkelijker wielwissels (bijvoorbeeld tussen verschillende bandenmaten), dan is Pinion interessant.
Mountainbike en Gravelbike: hier heeft Pinion een duidelijk voordeel. Doordat het gewicht van de gearbox centraal in het frame zit in plaats van in het achterwiel, verbetert dit de vering en het rijgedrag aanzienlijk. Bovendien laat het kleinere kettingblad van de Pinion meer bodemvrijheid toe.
E-bike: de Rohloff naaf kan hier gecombineerd worden met een middenmotor, een populaire combinatie is hierbij het tevens Duitse Pendix systeem. Bij een Pinion gearbox heb je de mogelijkheid een achterwielmotor van het tevens Duitse Neodrives te monteren. Het voordeel van een achterwielmotor is dat je minder slijtage aan de aandrijving van je e-bike hebt.

Pinion gearbox in combinatie met een Neodrives achterwielmotor

Elektrisch schakelen: Pinion Smart.Shift en Rohloff E-14 SOLO

Naast de klassieke mechanische bediening bieden beide fabrikanten inmiddels ook elektrisch schakelen aan: een druk op de knop in plaats van een draaigreep of hendel.

Pinion Smart.Shift is al enkele jaren op de markt en schakelt in ongeveer 0,2 seconden, ook onder belasting of bij stilstaand, iets wat bij een derailleur wordt afgeraden. Je kunt kiezen uit een trigger-shifter (MTB) of drop-bar-shifter (gravel).

Via een app zijn functies als een automatische startversnelling en bijschakelen zonder te trappen in te stellen. Het zit echter alleen op de C-Line gearbox tot maximaal 12 versnellingen; de 18-speed P-Line gearbox blijft altijd mechanisch geschakeld. Smart.Shift is bovendien een compleet andere gearbox met eigen interne opbouw en crankset, een bestaande mechanische Pinion gearbox is er niet mee om te bouwen, daarvoor is een volledig nieuwe gearbox nodig.

Rohloff E-14 SOLO komt naar verwachting begin 2027 op de markt en won al een Eurobike Award 2026. In tegenstelling tot de oudere, Bosch-gebonden E-14 werkt de SOLO volledig zelfstandig, dus ook op een normale fiets zonder middenmotor. Schakelen gaat in 180 milliseconden, met keuze uit een trigger-shifter (MTB) of drop-bar-shifter (gravel). Er is geen app of software nodig. Het grote voordeel: de Rohloff E-14 SOLO bouw je op je bestaande Rohloff speedhub en is dus wél achteraf te monteren op elke bestaande Rohloff-naaf van de afgelopen dertig jaar.

Beide systemen draaien op een eigen, aparte accu, los van een eventuele motoraccu met als praktisch nadeel dat je bij een lege accu vastzit aan je huidige versnelling. Voor lange, afgelegen tochten zonder oplaadmogelijkheid blijft mechanisch schakelen daarom voorlopig de meest voorspelbare keuze*

*De accu van beide systemen gaat gemiddeld 20.000 schakelbewegingen mee.

De Pinion Smart.Shift elektrische shifter

Conclusie: geen absolute winnaar

Rohloff en Pinion zijn allebei een knap staaltje techniek, en de keuze hangt vooral af van waar je de fiets voor gebruikt, niet van snelheid. Met een verschil van slechts een halve kilometer per uur op een identieke fiets is rendement namelijk geen doorslaggevend argument; je bandenkeuze heeft daar een veelvoud aan invloed op.

Wil je zo licht mogelijk onderweg zijn en de hoogste efficiëntie, dan is de Rohloff Speedhub het meest logisch. Zoek je het breedst mogelijke overbrengingsbereik, een neutraler gewichtsverdeling of kies je een mountainbike of gravelbike, dan is de Pinion gearbox vaak de betere match.

Bij Jongerius bouwen we op maat gemaakte fietsen met zowel Rohloff- als Pinion-aandrijving.

Twijfel je welk systeem het beste bij jouw rijstijl en reisdoel past? Neem contact met ons op, we denken graag met je mee over de juiste keuze voor jouw volgende fiets.

Bekijk hier onze fietsen met Rohloff en Pinion

Configurator

Geen categorie